Vertebraten (7)

Nieuwe soort dwergvinvis opgedoken in depot Zeeuws Genootschap
Afzettingen WTKG 28, 2007 (2), 41;

In het depot van het Zeeuws Genootschap in Middelburg is een nieuwe soort dwergvinvis ‘opgedoken’.
Conservator Mark Bosselaers van het Zeeuws Genootschap ontdekte dat twee, reeds zeventig jaar geleden opgeviste schedeldelen van een dwergvinvis aan elkaar bleken te passen.
Uit de aangehechte etiketten van de schedeldelen is af te lezen dat zij uit de ‘Zeeuwsche stroomen’ zijn opgevist, waarschijnlijk - maar niet geheel zeker - uit de Westerschelde, uit de Put van Terneuzen, de Braakman of de Wielingen.

In ieder geval is het eerste deel naar boven gehaald tussen 1932 en 1939, het andere omstreeks 1938.
Hoe de vinvis aan zijn eind is gekomen is niet bekend wel weet Mark Bosselaers te melden dat zijn (of haar?) hersenen waarschijnlijk na zijn dood nog door roofdieren soldaat zijn gemaakt: er zit een gat midden op het schedeldak.
Het bijzondere van deze vondst is dat het een tot nu toe onbekende soort is. Diverse kenmerken zoals de rand van het achterhoofdsbeen, de breedte van het verhemelte, de klankkast van het binnenoor en het kaakgewricht duiden in die richting.
Zijn conclusie is bevestigd door de Italiaanse walvisdeskundige Michelangelo Bisconti.
Verder onderzoek, dat Mark Bosselaars samen met Klaas Post, specialist op het gebied van fossiele walvissen verricht, lijkt erop te wijzen dat het hier om de oudste dwergvinvis van Europa gaat.
Omdat de stukken echter niet in situ zijn gevonden maar zijn opgevist is de datering nog tamelijk onzeker. De onderzoekers moeten namelijk gebruik maken van de niet erg goed bewaarde schelpen die uit het verkitte sediment komen dat aan de schedeldelen zat.
Ofschoon de onderzoekers voorlopig uit gaan van Vroeg tot Midden-Pliocene ouderdom (zo’n 2,5 - 5 miljoen jaar) is een hogere ouderdom heel misschien mogelijk, gezien de recentelijk in het sediment aangetroffen nieuwe schelpensoorten. Deze zouden namelijk op Laat-Miocene ouderdom kunnen wijzen.
Wij zullen hun publicatie moeten afwachten.
Op den duur zal de unieke vondst waarschijnlijk worden tentoongesteld in het geheel vernieuwde Zeeuws museum op het Abdijplein (www.zeeuwsmuseum.nl).

De dwergvinvis: Op de foto links zijn aan de rechterkant nekwervels te zien. Op de foto rechts een bulla. Geheel links boven: etiketten met ‘Zeeuwsche stroomen’ en de bulla en detail.

Met dank aan Mark Bosselaers.

Voor meer informatie:
Mark Bosselaers,
Lode Van Berckenlaan 90,
B-2600 Berchem; Antwerpen
België,

Klaas Post