In de kleigroeve van Steendorp, ongeveer 25 kilometer
ten zuidwesten van Antwerpen, wordt al tenminste enkele tientallen jaren
Oligocene klei gewonnen. Voor 1980 gebeurde dit in een grote kleigroeve
aan de Blauwhofstraat waar ook de fabriek zelf staat. Momenteel wordt deze
groeve opgevuld met zand uit de havendokken bij Doel. Na 1980 is men
begonnen aan de andere zijde van de weg. Er zijn duidelijke verschillen
tussen de oude en de nieuwe groeve, zowel wat exploitatiewijze betreft als
het boven de klei liggende profiel.
In de nieuwe groeve wordt de klei in slechts één etage gewonnen. Zowel de
overgangslaag als de donkergekleurde glauconietzanden ontbreken hier. De
Pliocene schelpenlaag ligt direct op de Oligocene klei. Dit heeft gevolgen
voor de toestand van deze laag: aangezien het grondwater niet door de klei
kan dringen, is de schelpenlaag hier zeer modderig en nat. Ik heb de
indruk dat er meer gastropoden (Neptunea; Hinia) zijn te vinden; tevens is
de bivalve Angulus hier algemeen, terwijl ik deze nooit aan de overzijde
heb gevonden.
De schelpenlaag van de oude en de nieuwe groeve vertoont veel
overeenkomsten met eenzelfde laag in de groeven van Tielrode en Kruibeke.
Een bijzondere gastropode in de nieuwe groeve

Na 1980 werd geen klei meer gegraven in de oude groeve; pas na 15 jaar ben
ik opnieuw naar Steendorp gegaan om in de nieuwe groeve te zoeken. In 2000
vond ik er een Ficus conditus subintermedius. Deze soort, algemeen in het
Mioceen van Nederland en Belgie, is echter zeer zeldzaam in het Plioceen.
Het gaat om een schelp van drie centimeter. De laatste winding is
afgebroken. Volgens Marquet komt Ficus conditus slechts ‘uiterst zeldzaam’
(Marquet, 1998) voor in de Zanden van Katten-dijk en de zanden van
Luchtbal (persoonlijke mededeling) - het zou dus om een verspoeld
exemplaar gaan. Inderdaad is de sculptuur weinig geprononceerd, maar nog
wel zichtbaar.
LITERATUUR:
Marquet, R. 1998. De Pliocene Gastropodenfauna van Kallo (Oost-Vlaanderen,
België). Belgische Vereniging voor Paleontologie. Antwerpen: Gazelle NV.