|
 Titel van een natuurvorser uit de vorige eeuw, die nog
steeds opgeld doet. Aangespoord door mijn vondstenverslag van de
strandsuppleties Goeree-Voorne toog onze penningmeester samen met
echtgenote afgelopen winter naar het strand van Rockanje.
Een frisse wandeling is altijd goed, wanneer er mogelijk spannende
vondsten liggen te wachten geeft dat nog eens een extra dimensie!
Aan de eerste voorwaarde werd ruimschoots voldaan, de tweede was wat
minder. Verkeerde wind, verkeerd tij. Geen gruisbankjes met tientallen
soorten, armzalige vloedlijn, grotendeels ondergestoven. Toch een flinke
viswervel opgeraapt en een bruin plat stukje bot.
Zeg Anton, weet jij wat dat is?
 |
Links afbeelding 1
Rechts afbeelding 2 |
 |
Het stukje bot (zie afbeelding 1) 35 mm breed, 25 mm lang en 4 mm dik
bevatte 3 emailkerntjes. Kennelijk een zoogdierkies. Maar welk dier heeft
zulk soort knabbelaars in de bek? Het hele scala van knaagdieren
nagelopen, niets paste daarbij. Wat plaatjes geschoten en via email gaan
‘winkelen’ zoals ik dat noem.
Onze onvolprezen ‘Lapilli’ auteur, Lars van den Hoek Ostende kwam met de
oplossing: “zou het geen lamelletje van een mammoetkiesje kunnen
zijn?”.
Een compleet exemplaar erbij getrokken en, inderdaad! Zie afbeelding 2.
Het bewuste lamelletje is afkomstig van de voorste kies (M1) van een
juveniele mammoet. Het detail van afbeelding 2 is van een M3, maar de
overeenkomst in de opbouw is evident.
De kieslamellen zitten aan elkaar met een cement. Door erosiewerking op de
zeebodem kan zuurstof en zout dit voegmateriaal omzetten in salpeter.
Dit heeft net als roest bij ijzer een groter volume nodig en de lamellen
vallen uiteen. Nog wat schurende werking van stroom en zand zorgt ervoor
dat een simpele schelpenverzamelaar een ‘raadselkies’ op z’n bord krijgt.
Altijd leuk om zulke puzzels onder ogen te krijgen.
Met dank aan Henk Mulder voor het aandragen, aan Lars voor de determinatie
en aan Cor van Schaik voor het fotowerk. |
