Als vrijwilliger bij het
Zeeuws Biologisch Museum (collecties bewerken en completeren tot één 'Zeeuwse'
schelpencollectie), deed ik een verrassende ontdekking. Bij het schoonmaken van
de mond van een Nassarius reticosus (J. Sowerby, 1815) brak de schelp en rolde er tot mijn verwondering een groot
aantal kleine schelpjes uit, welgeteld 62 stuks.
Op een bijeenkomst van de Werkgroep Geologie van het Koninklijk Zeeuwsch
Genootschap van Wetenschappen werd de vondst geloond, waarbij een van de
aanwezigen een artikel kende van Adam en Glibert (1976) waarin het fenomeen
eerder is gemeld. Het gaat in dat geval om de verwante Nassarius ficaratiensis (M.ODtsrosato, 1891), een soort uit het Pleisto-ceen
van Sicilië en enkele Plioceenvindplaatsen in Italië, die veel lijkt op Nassarius clathratus. Het artikel uit het Frans vertaald volgt hieronder:
"Met betrekking tot Nassarius ficaratiensis, hebben we een ongewone
waarneming gedaan van paleobiologisch belang. Bij het uitkloppen van het zand
uit een topotype (is schelp van dezelfde vindplaat als het type van de soort)
kwamen 47 kleine schelpjes tevoorschijn die identiek bleken aan de protoconch en
de eerste winding van de teleoconch van de schelp waar ze uit kwamen. Uit een
andere schelp die al gedeeltelijk uitgeklopt was haalden we ook nog eens negen
gelijksoortige jonge schelpjes. Er is hier zonder twijfel sprake van
levendbarendheid (vivipaar) of eierlevendbarendheid (ovovivipaar), zoals dat
eerder bij recente Nassarius-soartea is waargenomen, maar voor zover wij
weten nog niet bij een fossiele vertegenwoordiger van het geslacht. Daarentegen
is een gelijksoortig fenomeen bij herhaling waargenomen bij meerdere
Turritella-soorten uit het Mioceen van het oosten van de Verenigde Staten."
De schelp is afkomstig van de Kaloot. Nassarius reticosus is een
uitgestorven soort van Pliocene/Oud Pleistocene ouderdom. De conclusie: Nassarius reticosus blijkt eveneens een
levendbarende of eierlevendbarende
soort te zijn geweest.
Moeder met kroost is t.z.t. te bewonderen in het Zeeuws Biologisch Museum te
Oostkapelle. Peter Moerdijk wil ik bedanken voor het opsporen van het artikel, het naast
de Franse tekst meesturen van de Nederlandse vertaling en het doornemen van de
tekst. Jan de Quaasteniet wil ik bedanken voor het maken van de foto.
LITERATUUR
Adam, W. & M. Glibert, 1976 - Observation sur Ie "groupe" de Nassarius
clathratus (Born, 1778) (Mollusca, Prosobranchia). Buil. Inst. R. Sci. Nat.
Belg., th. 51,4, Biologie, p. 1-69.